Tarihçe

İlk İş Yasasının yürürlüğe girişi ve İktisat Vekaleti bünyesinde ilgili birimin oluşturulması ile birlikte “çalışma yaşamının denetimi” ve “iş denetimi ile görevli olanlar” hususları 1936 yılında ülkemizin gündemine girmiş olmasına rağmen, “İş Teftiş Kurulu Başkanlığı” şeklindeki kurumsal yapıya ancak 1979 yılında ulaşılabilmiştir. 1951 yılında yürürlüğe girmiş olan “Sanayi ve Ticarette İş Teftişi” başlıklı 81 sayılı ILO Sözleşmesine dayanan “İş Müfettişliği” mevcut kurumsal statüsünü, o dönemde sahip olduğu meslek örgütü sayesinde kazanabilmiştir.

1998 yılında kurulan Derneğimizin “İş Müfettişleri Derneği” Yönetim Kurulu ile 2011 yılında kurulan “İş Müfettişleri Dayanışma Derneği”nin Yönetim Kurulu arasında 18.05.2013 tarihinde düzenlenen protokol çerçevesinde, iki ayrı Derneğin mevcudiyetinin mesleki hak ve çıkarların geliştirilmesine yarar sağlamadığı tespitinden hareketle, mesleğimizin tek meslek örgütü olarak “İş Müfettişleri Derneği” tarafından temsil edilmesinin uygunluğuna karar verilmiştir.

Derneğimizin ilk Olağan Genel Kurulu etkinlikleri çerçevesinde, 1999 yılının Nisan ayında, dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Nami ÇAĞAN’ın, ILO Türkiye Temsilcisi Sayın Gülay ASLANTEPE’nin, Bakanlık bürokratlarının, sosyal tarafların katılımıyla düzenlenen “ÇALIŞMA YAŞAMINDAKİ GELİŞMELER VE BAKANLIK YAPISINDAKİ ETKİLERİ” konulu konferans, Derneğimizin ilk etkinliği olmuştur.

Çalışma yaşamındaki gelişmeler çerçevesinde, 2002 yılının Mart ayında Derneğimiz tarafından, Akademisyenler, Türk-İş, Hak-İş ve DİSK’in katılımları ile ILO Türkiye Temsilciliği’nin desteğiyle “DEĞİŞEN İSTİHDAM BİÇİMLERİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ” konulu Panel düzenlenmiştir.

Çalışma yaşamının güncel sorunları ve mesleğimizi ilgilendiren mevzuat konuları hakkında sosyal tarafların, akademisyenlerin, yargı üyelerinin ve İş Müfettişlerinin katılımıyla, konuların tüm yönlerinin birlikte değerlendirilmesi amacıyla , “Çalışma Yaşamı ve İş Denetimi Kongresi” genel başlığı altında 4 büyük kongre gerçekleştirilmiştir.

Birinci Çalışma Yaşamı ve İş Denetimi Kongre’si 1-2 Nisan 2006 tarihinde, “Bireysel İş İlişkilerinde Yeni Düzenlemeler, Uygulama Sorunları ve Çözüm Önerileri” Ana başlığı altında, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Murat Başesgioğlu’nun katılımlarıyla gerçekleştirilmiştir.

İkinci Kongre, 26-27 Nisan 2007 tarihinde, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde gerçekleştirilmiştir.

Üçüncü Kongre, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Ankara SMMM Odası tarafından düzenlenen ‘’Çalışma Yaşamının Güncel Sorunları ve İş Mevzuatı’’ 3-4 Nisan 2010 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.

Dördüncü Kongre, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Sosyal Politika Araştırma ve Uygulama Merkezi ile derneğimiz tarafından düzenlenen ‘’Çalışma Yaşamının Güncel Sorunları ve Mevzuatımızdaki Yeni Gelişmeler’’ 28-29 Nisan 2012 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.

‘’Bireysel İş Uyuşmazlıkları ve Çözüm Yolları’’ sempozyumu İzmir Ekonomi Üniversitesinin katılımıyla 25 Mayıs 2011’de İzmir’de, 26 Mayıs 2011’de ise İstanbul’da gerçekleştirilmiştir.

Çalışma yaşamının en önemli sorunlarından olan asıl işveren-alt işveren ilişkisi, iş teftişinin etkinliği üzerindeki olumsuz yansımaları nedeniyle, Derneğimizin etkinlik konuları arasında her zaman önemli bir yer tutmuştur. Bu konuda Derneğimiz tarafından, 26 Kasım 2005 Cumartesi tarihinde, Kadir Has Üniversitesi Merkez Kampusu’nda ‘’İş Hukukunda Alt İşveren-Asıl İşveren İlişkisi Uygulama Sorunları ve Çözüm Öneriler’’ konulu seminer düzenlenmiştir. Bu seminer asıl işveren-alt işveren ilişkisi hakkında düzenlenmiş ilk detaylı ve ses getiren etkinlik olmuştur. Etkinlik yargı mensupları ve baro üyeleri tarafından yoğun bir katılım ve dikkatle izlenmiştir. Etkinlikteki sunuş ve tartışmalar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Murat BAŞESGİOĞLU’nun önsözü ile kitaplaştırılmıştır.

Bu konudaki etkinliklerimiz, akademisyenler ve sosyal tarafların katılımıyla 2009 yılında Antalya, Adana, Ankara, İzmir ve İstanbul’da art arda gerçekleştirilen “Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisi Ve Uygulamadaki Sorunlar” Panelinin yapılmasıyla devam etmiştir. Panel notlarımız TİSK ile ortak yayın olarak yayınlanmıştır.

“İş güvencesi” konusu henüz iş mevzuatımızda yar almamış iken, dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Yaşar OKUYAN’ın, ILO Türkiye Temsilcisi Sayın Gülay ASLANTEPE’nin, Bakanlık bürokratlarının, işçi ve işveren konfederasyonlarının (Türk-İş,Hak-İş, DİSK) ve akademisyenlerin de katılımıyla 2000 yılının Mart ayında Derneğimizce gerçekleştirilen “İş Güvencesi Paneli”, konuyu gündeme getirme, duyarlılık oluşturma ve öneri sunma açısından da çok önemli bir rol oynamıştır. Panel notları basılı hale getirilmiştir.

İş Kanunu ve ilgili yönetmelikler yürürlüğe girdikten sonra, İş mevzuatı bir araya getirilerek 2004 yılının Kasım ayında Derneğimiz tarafından basılmış, kitap ve klasör olarak tüm üyelerimize dağıtılmıştır. Aynı yayın, güncellenerek Türk-İş ile ortak yayın olarak ta basılmış ve Türk-İş’e bağlı tüm sendikalara dağıtılmıştır.

Aynı şekilde, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili Yönetmeliklerin yayınlanmasından sonra, bireysel ve toplu iş hukukunun güncel düzenlemeleri de derlenerek Derneğimiz tarafından 2014 yılının Mayıs ayında “İş Mevzuatı” ikinci kitabı yayınlanarak tüm üyelerimize dağıtılmıştır.

Derneğimizin kuruluşundan itibaren, “iş teftişinin sorunları ve çözüm önerileri ” ile “iş teftişinin etkinliğinin arttırılması” konularında bütün grup başkanlıklarında görevli iş müfettişlerinin katılımlarıyla çalıştaylar yapılmış, raporlar hazırlanmıştır. ILO’nun iş teftişine ilişkin yayınları takip edilmiş olup, Türkçe’ye çeviriler yapılmıştır. Çeviriler kitap olarak yayınlanmıştır.

Kongrelerdeki tebliğleri içeren kitaplarla birlikte toplam yayın sayımız 20 olmuştur.

Çalışma yaşamındaki güncel sorun ve gelişmelerin mesleğimize yansımaları çerçevesinde, 2014 yılının Mart ayında yargı üyeleri, akademisyenler ve iş müfettişlerinin katılımıyla “İş Denetiminde Ortaya Çıkabilecek Sorumluluklar” konulu Çalıştay düzenlenmiştir. Çalıştaydaki sunuşlar ve tartışmaların basılı hale getirilmiştir.

Derneğimizin katkılarıyla, ILO için Çalışma Yaşamında Haklar kitabı hazırlanmıştır.

2007 yılında Sivil Toplum Diyaloğu Avrupa Bilgi Köprüleri Programı ‘’İŞ YAŞAMINDA YENİ ÖNLEME STRATEJİLERİ PROJESİ’’ gerçekleştirilmiştir. Proje sonuçları basılı hale getirilmiştir.

Üyelerimiz arasında iletişimi sağlamak, mesleğe katkıda bulunmak ve ulaşılabildiği ölçüde sosyal taraflar ile akademik çevrede “iş müfettişliği”nin tanınırlığına katkıda bulunmak amacıyla sınırlı imkanlarla ve üyelerimizden oluşan yayın kurulunun fedakar çabalarıyla Mayıs 1999 yılında ilk sayısı çıkarılan “İş Denetimi Bülteni” 28 sayı yayınlanmıştır.

Derneğimiz tarafından Birinci Çalışma Yaşamına katkı ödülleri verilmiştir. Yayın Ödülü, Çalışma ve Toplum Dergisine, Emek Ödülü Mesut GÜLMEZ’e, Sendika ve Toplum Kuruluşu Ödülü ise Prof. Dr. Gürhan Fişek adına Fişek Vakfı’na verilmiştir.

Derneğimizin olağanüstü çabaları ve dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Murat BAŞESGİOĞLU’nun katkılarıyla 24 Temmuz 2003 tarihinde yürürlüğe giren 4947 sayılı Kanun ile İş Müfettişlerinin tekrar üçlü kararname ile atanması sağlanmıştır.